Spellen > Recensies > Grand Cru

Erwin - 2010

Grand Cru is het nieuwe ‘grote’ bordspel van de Duitse uitgever Eggert Spiele. Dit spel is ook als gelimiteerde editie in een houten doos te koop, maar deze wordt door de meerprijs en de forse portokosten tweemaal zo duur als de normale versie. Dit is zelfs mij iets te gek. Grand Cru speelt zich af in de Franse Bourgogne, waar iedere speler zijn eigen wijngaard bezit en met zijn wijnproductie het meeste geld probeert te verdienen. Het spel is ontworpen door Ulrich Blum. Deze nieuwe auteur was in 2009 de begunstigde van het Spieleautoren-Stipendium, een door de Jury Spiel des Jahres gefinancierde beurs voor spelauteurs. Hiermee kon hij een stage doorlopen bij speluitgevers, een speciaalzaak en het Spiele-Archiv in Marburg. Ulrich Blum debuteert op Spiel 2010 met zijn eerste twee spellen, dit bordspel bij Eggert en het kaartspel Antigua bij Adlung.

Iedere speler heeft een eigen bordje met 12 velden voor zijn wijnranken en andere tegels. Op dit bord bevindt zich verder een wijnkelder met 7 vaten, waarop de speler zijn wijnblokjes bewaart.

Op een centraal speelbord vind je een actierondenteller, een tabel met meerdere sporen voor de veiling van tegels, een tabel met de marktwaarde van de verschillende wijnsoorten, een kredietspoor, een spoor voor de wijnfeesten, vijf wijnvaten en een pictogrammen met speciale acties. Er zijn vijf wijnsoorten in vijf verschillende kleuren: Gamay, Syrah, Merlot, Cabernet Sauvignon en Pinot Noir. Deze soorten en kleuren vind je terug op de tegels met wijnranken en op de wijnblokjes.

Aan het begin van het spel worden boven de veilingtabel meerdere wijnrank- en bonustegels klaargelegd. Dit is het aanbod voor het eerste jaar. Iedere speler beslist vervolgens in het geheim hoeveel kredieten hij wil opnemen. Elk krediet vult de kas met 7 francs. De speler met de meeste kredieten is de startspeler.

Het spel wordt gespeeld in jaren. Elk jaar bestaat uit twee fasen: het uitbreiden van jouw wijngaard en het einde van het jaar.

De eerste fase bestaat uit minstens vier actieronden. In elke actieronde voert iedere speler één actie uit. De startspeler begint en schuift eerst de actierondenteller één veld verder. Na elke actie wordt gecontroleerd of het einde van het jaar is bereikt. Dit is het geval wanneer de rondenteller op het laatste veld staat en alle spelers op één na hebben gepast of een van de spelers al zijn wijnranktegels heeft geoogst. De actiemogelijkheden zijn:

• Een startbod op een tegel uitbrengen. Kies een aangeboden tegel, leg deze op een veilingveld en plaats een eigen markeersteen op een van de eerste zes prijsvelden (kostprijs 1-6 francs).
• Een bod verhogen. Doe een hoger bod dan een medespeler en verwijder zijn markeersteen. Als dit je overkomt, heb je in feite een actie verspeeld. Het is dus link om een te laag startbod uit te brengen.
• Een tegel bemachtigen. Kom je weer aan de beurt, en is jouw markeersteen niet overboden, dan mag je de tegel voor de geboden prijs kopen en op jouw bord leggen. Op een wijnranktegel leg je meteen een passend wijnblokje.
• Een tegel direct kopen. Als je niet op de uitkomst van een veiling wilt wachten, mag je een tegel direct kopen voor 7 francs.
• De marktprijs van een wijnsoort verhogen. Dit registreer je op de desbetreffende tabel.
• Druiven oogsten. Je betaalt 1 franc aan de bank, neemt één wijnblokje van een tegel en legt deze op jouw eerste wijnvat. Als de rondenteller nog niet aan het einde ligt, mag je alleen dan oogsten als je meerdere tegels met wijnblokjes hebt liggen.
• Een wijnsoort verkopen. Je mag alle rijpe wijnblokjes van één soort op één vat verkopen. Een wijnsoort is rijp als deze op het desbetreffende vat is afgebeeld. Verkochte blokjes leg je op jouw verkoopvat op het centrale speelbord. Voor elk blokje krijg je de actuele marktprijs uitbetaald. Daarna wordt de marktprijs één stapje verlaagd.
• Een bonustegel gebruiken. Je kunt elke bonustegel op jouw bordje één keer gebruiken. Dit kost je één actie per bonustegel. Voorbeelden van bonusacties: wijnblokjes omruilen, extra verkoop voor een topprijs, tweemaal oogsten of verkopen, een extra blokje oogsten enzovoort. Sommige bonustegels gebruik je overigens als onderdeel van een normale actie.
• Passen. Zodra alle speler op één na hebben gepast, mag laatstgenoemde nog één actie uitvoeren. Dan is het tijd voor de tweede fase.

In fase 2 wordt het einde van een jaar afgewikkeld.

Dan wordt eerst het aanbod voor de veiling van tegels ververst.

Daarna is het tijd voor een wijnfeest (proost!). Dan krijgen de spelers prestigepunten voor hun wijnverkopen. Per wijnsoort krijgt de grootste verkoper 3 punten, de tweede plek krijgt 1 punt. Daarna gaan deze wijnblokjes terug naar de voorraad. Vervolgens gebruiken de spelers hun prestige om speciale acties te kopen. Deze zijn afgebeeld op het bord. Degene met het meeste prestige kiest als eerste een actie met een markeersteen en betaalt de afgebeelde prestigepunten. Dit gaat in klokrichting door tot alle spelers hebben gepast. Voorbeelden van speciale acties: extra oogst, extra verkoop, resterende druiven oogsten en meteen verkopen als druivensap, een wijnranktegel omruilen enzovoort.

Na het wijnfeest rijpen de wijnblokjes in de kelders van de spelers. Alle blokjes schuiven één vat naar rechts. Als een wijnsoort op een vat zonder zijn kleur landt, is deze wijn bedorven en gaat het blokje terug naar de voorraad.

Dan is het tijd voor de financiën. De spelers betalen eerst rente voor hun kredieten. De schade hangt af van de hoeveelheid kredieten. Vervolgens besluiten ze of ze nieuwe kredieten willen opnemen, bestaande willen aflossen of het willen laten zoals het is.

Ten slotte wordt elke geoogste wijnranktegel voorzien van een nieuw wijnblokje. Daarna is het tijd voor een nieuw jaar.

Het spel kan op twee manieren eindigen: een speler heeft al zijn kredieten terugbetaald of een speler heeft 11 kredieten en is gedwongen om voor zijn rentebetaling nog een krediet op te nemen. De laatstgenoemde prutser eindigt sowieso op de laatste plaats. Na het inluiden van het einde krijgt iedere speler 5 francs voor elke unieke tegel op zijn bord en 1 franc voor elk wijnblokje in zijn kelder. Elk resterend krediet kost 7 francs. De speler met het meeste geld is de winnaar.

Ten slotte

Deze preview is gebaseerd op een studie van de spelregels. Ik heb het spel niet gespeeld en het materiaal niet in de vingers gehad.

Dit lijkt mij een redelijk toegankelijke mix van bieden en verkopen, waaraan wat chroom is toegevoegd (bonustegels en speciale acties). Ik kan op afstand uiteraard niet schatten hoe goed de combinatie zal smaken, maar het ruikt al goed genoeg voor een nadere kennismaking.

Spellen > Recensies > Grand Cru

Top