Zuiderspel
2010
Eindhoven - 5 april 2010
foto: Niek Ederveen
Vooral White Goblin Games en Quined Games pakten flink uit en zaten gebroederlijk naast elkaar. Naast de 'oudere' spellen Metropolys, Brass, en Macao (voor de Nederlandse markt zijn deze natuurlijk ook gloednieuw), demonstreerde WGG Rattus en Hotel Samoa.
Rattus
In Rattus moet je proberen zoveel mogelijk mensen in leven te houden, terwijl de pest in de vorm van rattenfiches om zich heen probeert te slaan. In elk gebied ligt aan het begin van het spel een dicht fiche. Iedere speler legt in twee gebieden twee eigen mensen neer, en dan komt er nog een pestverspreider (de Pion van de Zwarte Dood) op het bord. Als je aan de beurt bent, kies je een karakterkaart, breng je personen in het spel en verplaats je de pion. Daarna breng je nieuwe ratten in het spel en worden de ratten bij de pion actief.
Er zijn verschillende karakterkaarten waar je uit kunt kiezen. Elke kaart biedt je een extra actie, zolang die kaart voor je ligt. Je kunt een nog niet gekozen kaart pakken, of er eentje bij een medespeler wegkapen. De extra acties variëren van een extra persoon in het spel brengen tot een rat verplaatsen. Nu breng je personen in het spel. Je kiest een gebied en daar komen dan net zoveel personen bij als er rattenfiches liggen. Tot slot verplaats je de pion een veld en dan moet je net zoveel ratten over aangrenzende gebieden verdelen als ratten in het veld liggen waar de pion is komen te staan.
foto: Henk
Rolleman
Als laatste worden dan de ratten bij de pion een voor een opengedraaid. Op zo'n fiche staat aangegeven hoeveel mensen er in het gebied moeten zijn om effect te sorteren - uiteraard is de kans kleiner dat dunbevolkte gebieden getroffen worden door de pest. Komt het tot een uitbraak, dan wordt er gekeken naar de symbolen die op het fiche staan. Deze geven aan wie er mensen uit het gebied moeten halen. Dit kan de speler zijn die er de meeste mensen heeft, of iedereen, of de speler die een bepaalde rol voor zich heeft liggen (dan blijkt het verzamelen van vele rollen een duidelijke keerzijde te hebben). Over het algemeen is het zelfs een combinatie en kun je met een beetje pech in een keer drie personen kwijtraken. De opengedraaide fiches gaan uit het spel.
Zo gaat het door tot een speler alle personen op het bord heeft gekregen, of tot de voorraad ongebruikte rattenfiches leeggespeeld is. Dan worden alle gebieden met ratten nog geactiveerd, en wie dan de meeste personen op het bord heeft, mag zich winnaar noemen.
Deze eerste kennismaking kon mij niet overtuigen. De fiches zijn redelijk grillig, maar nog erger was het dat het een verstandige taktiek lijkt om steeds het karakter van de boer te kiezen, zodat je een extra persoon in het spel kunt brengen, en dan voornamelijk je personen op een kluitje in het spel te brengen. Aangezien de boer een populair karakter is, is de kans groot dat deze kaart tijdens een ronde afgenomen wordt, zodat de kans kleiner is dat je op grond van een rol personen verliest. Hopelijk biedt het spel meer diepgang.
Hotel Samoa
Het eveneens kleine en vlotte Hotel Samoa kon mij duidelijk meer bekoren. Je bent hotelier en wil zoveel mogelijk aan toeristen verdienen. Er liggen twaalf nationaliteitskaarten uit. Dit weerspiegelt de twaalf maanden dat er toeristen op Samoa afkomen. Kennelijk zijn er feitelijk maar vier nationaliteiten geïnteresseerd, want elk trimester komen er Japanners, Britten, Duitsers en Noren op bezoek. Alleen kan het wel zo zijn dat de Noor in de derde en vijfde maand komt, terwijl de Brit de eerste en achtste maand het vliegtuig pakt.
Elke maand wordt door een kaartstapel bepaald hoeveel toeristen er aankomen, en in hoeveel groepen. Ook worden toevallig getrokken uitbreidingen voor de hotels aangeboden. Nu kiest iedere speler een biedkaart. Op deze biedkaart staat zowel een koopprijs voor de uitbreiding als een vraagprijs voor de kamers. Deze twee zaken zijn echter duidelijk gekoppeld; hoe hoger de koopprijs, hoe hoger de kamerprijs. De speler met de hoogste prijs mag als eerste een uitbreidingskaart kopen (maar hoeft dit niet te doen). Zolang er nog uitbreidingen zijn, mag de speler met het volgende bod er eentje kopen. Daarna mag de speler met de laagste kamerprijs naar goeddunken toeristen oppikken, zolang ze maar uit een en dezelfde groep komen. Ook dit gaat door totdat er geen toeristen meer zijn, of tot iedere speler aan de beurt was.
foto: Niek Ederveen
Je hotel heeft in het begin maar zes kamers. Elke kamer biedt in principe plaats aan één toerist. En toeristen blijven, totdat ze weer op 'hun vliegtuig' kunnen stappen, oftewel totdat toeristen van dezelfde nationaliteit aangevoerd worden. Dus in het bovenbeschreven voorbeeld kun je in maand drie makkelijk een berg Noren huisvesten, want die bezetten maar een maand extra de kamer. Neem je daarentegen de eerste maand die Britten in je hotel, dan heb je daar een half jaar last van. Vandaar dat de 'extra-kamer-uitbreiding' ook gewild is. Maar ook de 'uitbreiding' om twee toeristen voortijdig hun biezen te laten pakken valt niet te versmaden.
In de toeristen heb je ook verschillende soorten en maten. Zo heb je de zakenman, die altijd twee keer de gevraagde kamerprijs betaalt. Ook de beroemdheid is gewild, want elke toerist die je ernaast in een kamer onderbrengt, betaalt ook de dubbele prijs. Dan heb je ook nog de amoureuze toerist, die je bij een eveneens hormoongevoelige kamerbezetter van een andere nationaliteit mag onderbrengen (waardoor je wederom inkomsten voor die kamer krijgt). Naast de standaard saaie pief is er ook nog de waterrat, die naarmate je meer 'zwembad-uitbreidingen' gebouwd hebt, ook meer bonus oplevert.
In maand zes en twaalf is het hoogseizoen op Samoa en komen er dus extra veel toeristen. Dan is het zaak om ruimte in je hotel te hebben. Er is ook een biedkaart, waarmee je geen toeristen kunt oppikken of uitbreidingen bouwen, maar waarmee je twee kamers van toeristen ontdoet. Deze kaart is de enige biedkaart die je na gebruik terugkrijgt, en met tien gewone kaarten is deze soms noodzakelijk (uiteraard is er ook een 'uitbreiding' om twee gebruikte kaarten weer op de hand te nemen). Overigens houd je een biedkaart ook in je hand als je tijdens je beurt noch een uitbreiding koopt, noch toeristen oppikt.
Keuzes, ruimte om elkaar wat dwars te zitten, wat geluk en pech en snel gespeeld; een lollig spelletje. Alleen de laatste ronde verliep bij ons een beetje vreemd, omdat natuurlijk iedereen alle kamers probeert vol te krijgen en dan de toeristenaanwas samen met de volgorde bij gelijke biedkaarten wel erg bepalend kan zijn.
Chocolatl
Broertje Quined legde drie spellen uit; Carson City, Fish Fish Fish en, vers van de pers, Chocolatl (de finale producten zijn nog niet uitgeperst, en derhalve waren van dit spel de Nürnbergexemplaren meegenomen). Chocolatl is een biedspel, waarbij je elke ronde je twaalf biedkaarten over zes locaties moet verdelen. Je start het spel echter met dertien kaarten - eentje leg je opzij en levert punten op aan het einde. Hoe hoger de kaart is die je weglegt, hoe meer punten aan het einde, maar ook hoe minder punten je tijdens de biedingen in het spel hebt.
De 'toevallige' positie van de hoogste scoresteen bepaalt hoe de twee biedkaarten per locatie worden neergelegd (alles in een keer, eerst één kaart bij elke locatie, dan alles openleggen en dan de tweede, of per locatie twee kaarten neerleggen en afhandelen). De winnaar van de eerste locatie krijgt een klein steuntje in de rug - gelijkspel is goed genoeg. De verliezer wordt echter gestraft: bij alle andere locaties wordt zijn bod een punt minder waard. De volgende ronde krijgt hij op deze locatie daarentegen een biedpunt meer.
Op de tweede locatie liggen drie dobbelstenen, die elke ronde opnieuw gegooid worden. De speler met het hoogste bod krijgt de punten van de hoogste dobbelsteen, de volgende dobbelsteen is voor de tweede speler, en de derde krijgt dus ook nog winstpunten. Dan komen we weer bij een biedbonusplaats: er valt een bonusfiche te krijgen die op alle overige locaties zijn bod met één punt verhoogt, maar de volgende rondes het bod op deze locatie verlaagt. Dit is cumulatief; spaar je meer fiches, dan levert dat dus ook meer biedpunten op. Ook valt er een dobbelsteen te krijgen, die eenmalig in het spel gedobbeld mag worden om een gedaan bod te verhogen. De eerste speler mag kiezen, terwijl de tweede speler krijgt wat overblijft.
foto: Henk
Rolleman
Op de vierde locatie mogen de eerste twee spelers blokjes in een piramide aanbouwen. De eerste speler mag bepalen in welke volgorde dat gebeurt (en bij drie biedpunten verschil zelfs beide blokjes bouwen). De volgorde is van belang, aangezien een volle laag van de piramide winstpunten voor de speler met de meeste blokjes oplevert. Aan het einde levert elk gebouwd blokje nog eens een bonuspunt op. De voorlaatste locatie is goed voor winstpunten (de eerste ronden voor twee spelers, later nog maar voor eentje), en de laatste locatie bevat ten slotte twee nieuwe biedkaarten, om jouw laagste biedkaart te vervangen.
Zo speel je maximaal zeven ronden, of tot iemand de 40 punten bereikt heeft. Nadat dan de extra punten van de weggelegde kaart en de piramide nog zijn vergeven, is het natuurlijk de bedoeling dat je bovenaan staat. Zoals gebruikelijk bij een biedspel, moet je proberen in te schatten wat de andere spelers doen en bepalen wat je belangrijk vindt. Liggen er op de laatste locatie hoge kaarten, dan is het misschien wel handiger daar je hoge kaarten bij te leggen, in plaats van te proberen een extra biedpunt te krijgen op de derde locatie. Zet je de hoge kaarten geconcentreerd in op een of twee locaties, of probeer je overal een graantje mee te pikken met het risico dat je alleen maar achter het net vist? De vonk sloeg niet over bij ons, maar de eerlijkheid gebiedt te zeggen dat er geen biedspelliefhebbers aan tafel zaten. Afgezien daarvan vond ik het jammer dat de spanning die tot het einde in het spel zou horen te zitten hoeveel winstpunten elke speler aan het begin opzijgelegd heeft, in principe na de eerste ronde al weg is. Elke speler heeft immers dan alle overgebleven kaarten laten zien.
Tokyo Train
Asmodee had helaas het aangekondigde Claustrophobia niet meegenomen, maar het veel sneller te spelen Tokyo Train werd wel gepromoot. Zes kleurenkaarten liggen in een raster open, en de bedoeling is dat die in een bepaald patroon gelegd worden. Je speelt in een team. De ene speler geeft de ander aanwijzingen hoe de kaarten verwisseld moeten worden. Helaas mag je niet gewoon zeggen 'verwissel de groene kaart met de bruine', maar heb je drie verschillende gebaren voor lange wissel, korte wissel en dwarswissel en heb je per kleur een niet uit te spreken, Japans klinkend, woord. Hilariteit verzekerd, vooral voor omstanders.
Antwerpen
Behalve verschillende 'kunstwerken' die opgehangen waren en een fase van ontwikkeling toonden van al dan niet herkenbare spellen, had The Game Master ook nog een speelbaar prototype meegebracht: Antwerpen. Dit is een duidelijk op Rotterdam geïnspireerd spel, dat vermoedelijk vooral voor de Belgische en Amsterdamse markt bedoeld is. De ronde actieschijf is verdwenen, en sluizen vormen nieuwe obstakels. Deze worden met behulp van kaarten gestuurd.
foto: Niek Ederveen
Veel meer
In dit verslag doe ik velen tekort. Zo was er een zeer enthousiaste groep op het Hot & Gespotplein, die onvermoeibaar met juweeltjes als Vor den Toren von Loyang, Magister Navi (Endeavor) en Agricola het publiek aan het spelen wist te krijgen. Ducosim was ook druk aan het demoën en vestigde deze keer ook aandacht op een andere tak van de hobby; het rollenspel. Miniaturen kregen weer elders de ruimte. Er was een kinderhoek. Steve Jackson Games had Revolution meegenomen. Nmbrs! demonstreerde met het kaartspel waarin rekenkundige Rummikubreeksen gemaakt moeten worden. In Raindropchess bepaalt een getrokken kaart welk schaakstuk in het spel komt, en kunnen pas gewone zetten gedaan worden als de koning op het bord staat. De spelauteur die aflopen editie van de Ducosim Spelontwerpwedstrijd de tweede plaats opeiste, heeft nu een uitgeverij (Sensalot) waarin hij spellen wil uitbrengen, die verschilende zintuigen prikkelen. Zo had hij twee spellen bij zich, waarin reuk een belangrijke rol speelt. De vraag is, of je hier nu wel of niet je neus voor moet ophalen...
foto: Henk
Rolleman
Er was nog een X610Z-toernooi, handelaren, prijsvragen, eigenlijk teveel om op te noemen. Voor ik er erg in had, keek ik terug op een geslaagde dag spelplezier.
Niek Ederveen
April 2010